Hart Focus voor kinderen en jongeren
Hart Focus is een boekje, waarin de wetenschappelijke achtergrond van het Hart Brein Leren stap voor stap wordt uitgelegd in taal, die begrijpelijk is voor leerlingen van bovenbouw basisschool en middelbare school.
Wanneer je in ’t Tussenstation Hart focus wilt leren, wordt met behulp van dit boekje uitgelegd wat Hart Focus inhoudt en hoe je Hart Focus in de praktijk kunt toepassen. Hart Focus versterkt je zelfvertrouwen, zorgt dat je meer plezier beleefd aan school en dat je trots bent op je eigen resultaten. Faalangst word je de baas.
De uitleg van het boekje is alleen nog tè moeilijk voor jonge kinderen.
Daarom hier een korte en (nog) simpelere uitleg voor kinderen.
Je hart leren gebruiken door goed naar jezelf te luisteren.
Ben je wel eens blij, boos of verdrietig?
Dat gevoel noemen we met een moeilijk woord ‘emotie’.
Misschien heb je wel eens een dag gehad op school die niet zo leuk was. Toen je naar huis ging voelde je je niet prettig, totdat je de deur open deed. Jullie hond stond direct voor je neus, hard te kwispelen met zijn staart. Door je hond te zien, kwam er weer een glimlach op je gezicht en vergat je al snel waarom je je niet prettig voelde.
Je hart reageert op verschillende gevoelens. Het patroon van ons hartritme verandert steeds. Als je bang, bezorgd, boos of van slag bent, is je hartritme niet gelijk en niet regelmatig. Je kunt dan meestal niet helder meer denken. Je zegt dan bijvoorbeeld opeens iets lelijks tegen je vriend of vriendin, waar je later weer spijt van hebt.
Als je je veilig voelt en weet dat iemand jou lief vindt, heb je een regelmatig hartritme.
Je hart en je hersenen werken samen en jij kunt ze leren om elkaar te helpen.
Je hersenen zijn verdeeld in drie delen.
Mensen die veel weten over hersenen praten over het eerste, het tweede en het derde brein.
Je 1e brein (reflex/ instinct) zorgt ervoor:
- dat je gaat vechten in gevaarlijke situaties
- dat je voor iets engs vlucht
- dat je lichaamstemperatuur omhoog of omlaag gaat
- dat je weet of je honger of dorst hebt
- dat je kunt ademhalen en het zorgt voor je hartritme
- dat je je kunt voortplanten
Je 2e brein (terugblik) zorgt ervoor:
- dat je je terrein verdedigt (hetgeen van jou is)
- dat je je soms angstig voelt
- dat je soms woedend wordt
- dat je je soms jaloers voelt
- dat je moederliefde voelt
- dat je het prettig vindt om bij iemand te horen
Je 3e brein (vooruitblik) zorgt ervoor:
- dat je weet wat je denkt en voelt
- dat je kunt kiezen welk gedrag je laat zien
- dat je kunt kiezen hoe je gaat reageren op iets of iemand
- dat je van te voren kan inschatten wat er zal gebeuren als je iets wil gaan doen
- dat je problemen kunt oplossen of naar verschillende oplossingen kunt zoeken
- dat je kiest om iets te gaan doen (een doel stellen en plannen)
Het 1e brein laat jou weten dat je honger hebt. Zou jij brein 2 en 3 niet hebben, dan zou jij direct gaan beginnen met eten en niet netjes wachten tot iedereen aan tafel zit.
Het 2e brein zorgt ervoor dat je geniet om samen met anderen aan tafel te zitten. Je weet door het 2e brein dat het eten wat op je bord ligt lekker is. De herinnering van de vorige keer is namelijk in dit brein te vinden.
Van het 2e brein kun je leren van je fouten en van je successen.
Het 3e brein laat je beslissingen nemen. Ga je direct beginnen met eten of wacht je op de rest. Je weet dat wanneer je begint te eten, je snel klaar bent om daarna weer iets anders te doen, maar je moeder zal niet blij zijn. Je kunt ook kiezen om te wachten, zodat je met zijn allen kunt eten. Je moeder vindt dat ook erg belangrijk.
Het is belangrijk dat de drie delen van je hersenen goed samenwerken!
Helaas gebeurt dat niet altijd.
- Reageer je alleen vanuit het 1e brein, dan denk je niet na over de gevolgen, maar reageer je gewoon. Je wordt boos en slaat erop los!.
- Reageer je alleen vanuit het 2e brein, dan kan het gebeuren dat je niet-beheerste emoties een grote rol spelen in het nemen van een beslissing hoe je je gaat gedragen. Je wordt boos op iemand, terwijl je nog maar één kant van het verhaal hebt gehoord!
- Reageer je alleen vanuit het 3e brein, dan kan het zijn dat bepaalde gedachten steeds weer terugkomen. Je gaat malen (malende gedachten). ‘Ik haal nooit een goed cijfer voor rekenen, het lukt me vast niet!’
Belangrijk is een goede samenwerking tussen brein 2 en brein 3.
Je voelt een emotie, maar je handelt nog niet meteen. Je denkt eerst na over wat je precies voelt en zoekt daar een passende oplossing bij. Daarna ga je pas handelen.
Emotionele herinneringen
Een emotie die je vroeger een keer hebt gevoeld, wordt in je hersenen opgeslagen. Kom je deze emotie op een ander moment weer tegen, dan kan het zijn dat je
automatisch reageert. Alleen
past deze reactie dan
niet precies
bij de situatie die
nu gebeurt.

Je derde brein is niet op tijd om te reageren,
omdat het 1e of 2e brein al heeft gereageerd.
Zo kan het zijn dat je in groep 4 een rekentoets moest maken. Je deed heel goed je best. Toen de juffrouw de toetsen had nagekeken en uitdeelde, zag jij op jouw papier allemaal rode strepen staan. Veel fouten en niet zo’n goed cijfer helaas. Je voelde je heel verdrietig en vooral dom.
Na een poosje krijg je weer een toets. Het verdrietige gevoel van de vorige keer was weg, maar opeens komt dat gevoel weer boven. Je eerste brein gaat nu reageren en de verbinding met het derde brein wordt verbroken. Dat is goed wanneer je moet overleven (wegrennen voor een gevaarlijk beest), maar het is niet handig voor het maken van een toets. Je wordt angstig, krijgt het warm, voelt je van tevoren al dom, en je durft eigenlijk al niet te beginnen aan de rekentoets. Het liefst wil je vluchten, maar dat gaat helaas niet!
Je kunt niet meer helder denken, je blokkeert en bent alles wat je wist vergeten!
Emotionele herinneringen beïnvloeden
Vervelende herinneringen kunnen je gevangen houden. Wanneer je dit eenmaal weet, kun je beginnen om deze gevoelens minder snel toe te laten. Een manier om dat te doen is het gebruiken van de Hart Focus-techniek.
Deze techniek zorgt ervoor dat brein 1, 2 en 3 goed kunnen samenwerken en in balans komen.
Het is belangrijk om te weten wat je voelt, om zo je emoties zelf in de hand te houden. En wat heel belangrijk is bij de Hart Focus-techniek, is het oproepen van fijne, positieve gevoelens. Positieve gevoelens zorgen voor een gelijkmatig hartritme en zorgen er zo voor dat de hersenen het makkelijker krijgen om dingen te onthouden. Je gaat weer helder nadenken.