Sociaal emotioneel
Wanneer u inzicht wil hebben in het sociaal- emotioneel functioneren van uw kind in de schoolsituatie, dan heeft
’t Tussenstation twee instrumenten om daar antwoord op te kunnen geven. Zo is er de SchoolVragenLijst en de NDT-SEF-2005.
Sociaal emotionele ontwikkeling
De sociale ontwikkeling van kinderen is een belangrijk aspect van hun totale mens-zijn. Je moet kunnen omgaan met jezelf en de ander. Meestal vloeit het goed omgaan met jezelf vanzelf voort uit het inzicht hebben in het eigen gedrag. En zo is het ook bij het omgaan met de ander. Wanneer je weet wat de ander voelt en wat hem bezighoudt, kun je vaak ook goed met hem of haar omgaan.
Wat is emotionele intelligentie?
Je bent emotioneel intelligent wanneer je vaardigheden als impulsbeheersing, doorzettingsvermogen, het beheersen van emoties en je in kunnen leven in anderen bezit, die gericht zijn op zichzelf en op de ander.Impulsbeheersing
De basis voor het beheersen van emoties is het beheersen van allerlei opwellingen en impulsen. Elke emotie leidt tot een impuls, een drang om iets te doen. Wanneer je deze drang kunt beheersen, ben je de baas over je gevoelens en kun je voorkomen dat deze opwellingen bezit van je nemen en je denken teveel beïnvloeden of zelfs uitschakelen.Doorzettingsvermogen
Niet alleen verstandelijke vermogens bepalen wat iemand kan bereiken, maar vooral ook het doorzettingsvermogen van iemand is heel belangrijk.Emoties beheersen
Je stemming beheersen is erg handig en ook belangrijk. Wanneer je bijvoorbeeld in een vervelende stemming bent, kun je proberen om die stemming te veranderen. Lukt dit, dan beheers je je emoties. Het onderkennen en beheersen van emoties kan veel ruzies en problemen voorkomen.Empathie
Empathie betekent dat je jezelf kunt verplaatsen in een ander. Mensen die hun eigen gevoelsleven goed kennen, kunnen vaak de gevoelens van de ander beter plaatsen, waardoor ze eventueel rekening kunnen houden met de ander.De functie van emotionele intelligentie
Een belangrijke menselijke vaardigheid is het goed omgaan met de emoties van jezelf en van anderen. Mensen die deze vaardigheden beheersen, zijn emotioneel intelligent. Nu wordt ieder mens geboren met een aantal erfelijke karaktereigenschappen/ temperament en zou dit betekenen dat de emotionele vaardigheden voor een gedeelte vast liggen. Dit hoeft echter niet altijd hetzelfde te blijven. Mensen kunnen op dit gebied veel leren en dus ook behoorlijk veranderen. Het aanleren van sociale vaardigheden is dus erg belangrijk voor kinderen en volwassenen.Menstypen
Je hebt verschillende soorten typen mensen. Deze kun je verdelen in drie groepen(naar het evenwicht tussen gevoel en verstand).Zelfbewust; Overspoeld en Aanvaardend.
Zelfbewust
Mensen die inzicht in hun gevoelsleven hebben, zijn zelfbewuste mensen. Ze zijn zich van hun emoties en gevoelens bewust en kunnen daar vervolgens op een goede manier mee omgaan. Hun emoties bepalen niet wat er met hen gebeurt.Overspoeld
Mensen die zich regelmatig door hun emotionele toestand in de greep laten nemen, zijn vaak mensen die weinig inzicht hebben in hun gevoelsleven. Ze merken hun eigen stemmingen niet op. Hierdoor kunnen ze zich niet ook niet tegen de overheersing van hun emoties wapenen.Aanvaardend
Mensen die aanvaardend zijn, weten vaak goed wat ze voelen, maar accepteren Ze accepteren het als een gegeven en doen er niets aan om het te veranderen. Een uitvloeisel hiervan kan zijn dat dit overgaat in een depressie.Verandering
Op het moment dat je kennis hebt genomen van emotionele begrippen, kun je deze bij jezelf herkennen en krijg je op deze manier meer zelfinzicht. Wanneer iemand echt wil, kan je met behulp van dat inzicht een eerste stap zetten naar beheersing. Je kunt dan voorkomen dat gevoelens teveel gaan of blijven overheersen bij het nemen van beslissingen. Er ontstaat dan evenwicht.Hoe ga je om met emoties?
In het verkeer kun je soms erg boos op iemand worden. Belangrijk is welke kant je je gedachten op laat gaan. Je kunt een rode/ negatieve gedachte krijgen; bijvoorbeeld over de vreselijke dingen die er allemaal hadden kunnen gebeuren, dan zal de boosheid alleen nog maar erger worden, of je kunt een groene/ positieve gedachten zoeken en denken dat het verkeerde rijgedrag van de ander misschien komt, omdat hij met zijn gedachten bij een ziek familielid was. Wanneer je voor het laatste kiest, zal de nijdigheid snel afnemen.Wat ook een belangrijke factor is is het ‘onderbewuste’. Om zo’n verzachtend gesprek te voeren, moet je eigenlijk wel in de stemming zijn. Als je net een zware dag achter de rug hebt, is het vaak moeilijk om positief te denken. Het onderliggende gevoel van onbehagen speelt dan een belangrijke rol in het verloop van de woede-uitbarsting. Toch kun je je wel bewust zijn van deze gevoelens, door de eerder opgedane ervaringen: ‘Na een zware dag ben ik geprikkeld en doe ik om het minste of geringste lelijk’.
Een goede manier om boosheid te remmen is ‘afleiding’. Verder kun je kiezen voor ‘afkoelen’ door bijvoorbeeld te gaan wandelen. Helaas is er nog een manier om met woede om te gaan en dat is ‘afreageren’. Dit gebeurt bijvoorbeeld door te gaan schelden. Woede blijkt echter door het afreageren juist langer aan te houden in plaats van dat het eerder afzakt en is daarom geen goed middel, afgezien van de kwalijke gevolgen die het afreageren kan hebben. Voor je het weet zit je in een spiraal van (verbaal) geweld. Eerst afkoelen en tot je zinnen komen en dan op een positieve manier het meningsverschil uit praten is veel beter.
Vergelijkbaar met een woede-aanval is het verloop van gepieker. Wanneer je ergens bang voor bent, kun je daarover gaan piekeren. Door er steeds aan te denken, wordt het piekeren steeds aangewakkerd en blijf je in hetzelfde kringetje ronddraaien. Zelfbewustzijn is de eerste stap om dit te doorbreken. Je constateert de angstgevoelens en spoort hun oorzaken op. Daarna moet er iets met ‘die oorzaken’ gedaan worden. Je gaat deze zorgelijke gedachten kritisch bekijken en deze actief aanvechten: Is er inderdaad geen uitweg mogelijk? Kan ik helmaal niets van dit rekenblad?
Wat heel goed helpt bij het doorbreken van zorgelijkheid is ontspanning, conditietraining of een andere manier van lichamelijke ontspanning. Deze hebben een goede invloed op de psychische gezondheid en kunnen er zo voor zorgen dat je weer positief kunt denken.
Verder zijn er trainingen die gevolgd kunnen worden om positief te leren denken. Voor kinderen en jongeren heeft ’t Tussenstation een passende training (zie faalangst).
N.a.v. Emotionele intelligentie, Daniel Goleman
Bent u benieuwd welk niveau van sociaal-emotioneel functioneren uw zoon of dochter heeft, dan kan
’t Tussenstation u helpen uw vragen te beantwoorden Dit onderdeel valt onder een ‘kort diagnostisch onderzoek’.
